چهارشنبه , ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
جدید
خانه » زنگ تفریح » چرا نام علی علیه السلام به صراحت در قرآن نیامده

چرا نام علی علیه السلام به صراحت در قرآن نیامده

تفکر مکتب خلفا :اگر على (ع) جانشین بلافصل پیامبر اسلام (ص) است ، پس چرا نام آن حضرت صریحاً در قرآن مجید نیامده، تا این همه بحث ها و اختلافات مطرح نشود؟

تفکر مکتب اهل البیت : روش آموزشی قرآن بیان کلیات و اصول عمومی است، تشریح مصادیق و جزئیات غالباً بر عهده پیامبر گرامی(ص) می‌باشد.شخصى به نام ابى بصیر گوید : از امام صادق (علیه السلام)پرسیدم : مردم مى گویند چرا از حضرت على(علیه السلام) و اهل بیت او نامى در قرآن کریم نیامده است ؟ امام فرمودند : به کسانى که چنین اعتراضى مى کنند ، بگویید همان گونه که نماز در قرآن آمده ، ولى سه یا چهار رکعت بودن آن مشخص نشده و پیامبر(ص) آن را براى مردم تفسیر کرد ; همچنین زکات در قرآن نازل شده ; ولى مقدار آن مشخص نشده و رسول خدا آن را براى مردم تفسیر کرد. رسول‌خدا(ص) نه تنها مأمور به تلاوت قرآن بود، بلکه در تبیین آن نیز مأموریت داشت، چنانکه می‌فرماید:

و أنزلنا إلیک الذکر لتبیّن للنّاس ما نزّل إلیهم و لعلّهم یتفکّرون.(نحل / ۴۴) و قرآن را بر تو فرستادیم تا آنچه برای مردم نازل شده است، برای آنها بیان کنی و آشکارسازی، شاید آنان بیندیشند. در آیه یادشده دقت کنید، می‌فرماید: «تبیّن» و نمی‌گوید: «لتقراً» یا «لیتلو» و این نشانه آن است که پیامبر(ص) علاوه بر تلاوت، باید حقایق قرآنی را روشن کند.

بنابراین انتظار اینکه مصادیق و جزئیات در قرآن بیاید، همانند این است که انتظار داشته باشم همه جزئیات در قانون اساسی کشور ذکر شود. اینک برخی از روش‌های قرآنی را در مقام معرفی افراد بیان می‌کنیم:

۱٫ معرفی به نام

گاهی شرایط ایجاب می‌کند که فردی را به نام معرفی کنند، چنانکه می‌فرماید: و مبشّراً برسولٍ یأتی من بعدی اسمه احمد(صف / ۶٫)، (عیسی می‌گوید): من به شما مژده پیامبری را می‌دهم که پس از من می‌آید و نامش احمد است. در این آیه حضرت مسیح، پیامبر پس از خویش را به نام معرفی می‌کند و قرآن نیز آن را از حضرتش نقل می‌نماید.

۲٫ معرفی با عدد

و گاهی شرایط ایجاد می‌کند که افرادی را با عدد معرفی کند، چنانکه می‌فرماید: و لقد أخذ الله میثاق بنی‌اسرائیل و بعثنا منهم اثنی عشر نقیباً .( مائده / ۱۱) و خدا از فرزندان اسرائیل پیمان گرفت و از آنان دوازده سرگروه برانگیختم.

۳٫ معرفی با صفت

بعضی اوقات شرایط ایجاب می‌کند که فرد مورد نظر را با اوصاف معرفی کند، چنانکه پیامبر خاتم را در تورات و انجیل، با صفاتی معرفی کرده است. الذین یتّبعون الرسول النّبیّ الأمّیّ الذی یجدونه مکتوباً عندهم فی التوراه و الإنجیل یأمرهم بالمعروف و ینهاهم عن المنکر و یحلّ لهم الطیّبات و یحرّم علیهم الخبائث و یضع عنهم إصرهم و الأغلال التی کانت علیهم.(اعراف / ۱۵۷)کسانی که از رسول و نبی درس ناخوانده‌ای پیروی می‌کنند که نام و خصوصیات او را در تورات و انجیل نوشته می‌یابند، که آنان را به نیکی دعوت کرده و از بدی‌ها بازشان می‌دارد، پاکی‌ها را برای آنان حلال کرده و ناپاکی‌ها را تحریم می‌نماید و آنان را امر به معروف و نهی از منکر می‌کند و بارهای گران و زنجیرهایی که بر آنان بود، از ایشان برمی‌دارد.

با توجه به این روش، انتظار اینکه اسامی دوازده‌ امام با ذکر نام و اسامی پدر و مادر در قرآن بیاید، یک انتظار بی‌جا است؛ زیرا گاهی مصلحت در معرفی به نام است و گاهی معرفی به عدد و احیاناً معرفی با وصف است.

معرفی به نام، برطرف کننده اختلاف نیست

با توجّه به این که «على» فقط نام حضرت امیرالمؤمنین (ع)نبوده، همان گونه که «ابوطالب» تنها کنیه پدر بزرگوارش نبوده است، بلکه نام و کنیه افراد متعدّدى در میان عرب «على» و «ابوطالب» بوده، بنابراین اگر نام «على» صریحاً هم در قرآن ذکر مى شد، باز هم کسانى که نمى خواستند این حقیقت را بپذیرند بهانه اى داشتند و آن را بر «على» دیگرى تطبیق مى کردند. بدین جهت بهتر همان است که با ارائه ویژگى ها و صفات ممتاز و منحصر به فرد حضرت امیرالمؤمنین (ع) به معرّفى او پرداخته شود، تا قابل تطبیق بر هیچ کس، جز وجود مقدّس آن حضرت نباشد لهذا خداوند در قرآن مجید، این راه را انتخاب کرده و با ذکر فضایل خاصّ آن حضرت، در آیاتى از قرآن مجید، او را به عنوان ولىّ مؤمنان و جانشین بلافصل پیامبر (ص) معرّفى کرده است، هر چند کسانى که در قلبشان مرض و انحراف وجود دارد، این آیات را به گونه دیگر تفسیر مى کنند.

 در کتاب الهی آیه‌هایی درباره اهل‌بیت نازل شده که بسان تصریح به نام آنان و بهتر از تصریح است‌، مانند آیه ۵۵ سوره مائده که می‌فرماید: “ولی‌ّ و سرپرست شما تنها خداوند و پیامبرش و افراد مؤمن هستند، افراد مؤمنی که نماز برپای داشته و در حال رکوع زکات می‌دهند.” دانشمندان شیعه واهل‌سنت نقل کرده‌اند که‌ تنها کسی که در حال رکوع انگشتر خود را به فقیر داد، حضرت علی‌بود.(که در مورد اثبات این آیه و پاسخگویی به شبهات اهل سنت در آینده مطالبی را خواهم نگاشت) در نتیجه تفاوتی نداشت که خداوند متعال بفرماید: “سرپرست شما خداوند و رسولش و حضرت علی هستند،یا اینکه صفاتی را نقل کند که منحصر به فرد است و تنها بر حضرت علی‌منطبق است‌.” کسی که به دنبال حقیقت باشد، از هر دو گفتار یک مطلب را می‌فهمد .

به فرض هم  که اگر نام امام و یا امامان در قرآن می‌آمد، باز اختلاف از بین می‌رفت ؛ زیرا در موردی تصریح به نام شده ولی اختلاف نیز حاکم گشته است.

بنی‌اسرائیل، از پیامبر خود خواستند فرمان‌روایی برای آنان از جانب خدا تعیین کند تا تحت امر او به جهاد بپردازند و زمین‌های غصب‌شده خود را باز ستانند و اسیران خود را آزاد سازند. آنجا که گفتند:

إذ قالوا لنبیّ لهم ابعث لنا ملکاً نقاتل فی سبیل‌الله.(بقره/۲۴۶) آنان به یکی از پیامبران خود گفتند: برای ما فرمان‌روایی معین کن تا به جنگ در راه خدا بپردازیم.

پیامبر آنان به امر الهی فرمان‌روا را به نام معرفی کرده، گفت: إنّ الله قد بعث لکم طالوت ملکاً.( بقره / ۲۴۷) به راستی که خدا طالوت را به فرمان‌روایی شما برگزیده است.

با وجودی که نام فرمان‌روا به صراحت گفته شد، آنان زیر بار نرفتند و به اشکال تراشی پرداختند و گفتند: أنّی یکون له الملک علینا و نحن أحقّ بالملک منه و لم یؤت سعهً من المال.( بقره / ۲۴۷) از کجا می‌تواند فرمان‌روای ما باشد، حال آنکه ما به فرمان‌روایی از او شایسته‌تریم، و او توانمندی مالی ندارد؟(اشکالتراشی که به نوعی دیگر در سقیفه بنی ساعده از زبان خلفا صادر شد و به خاطر جوان بودن حضرت علی را کنار زدند تا خود به خلافت برسند .)

حکمت نیامدن نام حضرت علی (علیه السلام)

این امر، دلالت بر آن دارد که ذکر نام برای رفع اختلاف کافی نیست، بلکه باید شرایط جامعه، آماده پذیرایی باشد.  در حالی که چنین شرایطی در جامعه آن زمان برقرار نبود به دلایل فوق :

۱-     در جریان مصیبت روز پنج شنبه که پیامبر قلم و دوات خواستند تا وصیت نامه ای بنویسند که امت بعد از خود به ضلالت و گمراهی کشیده نشود ، خلیفه دوم از انجام این کار ممانعت کرد و فریاد برآورد که کتاب خدا ما را کافى است و اجازه نداد وصیت پیامبر(ص) نوشته شود ; چون مى دانست همانند حدیث ثقلین مى خواهد درباره اهل بیتش وصیت کند چرا که در آن حدیث تاکید دارد که مادامی که به دو ثقل من متسک شود به ضلالت و گمراهی کشیده نمی شوید و پیامبر می خواهد دوباره سفارش اهل بیت و جانشین خود را بکند همانطور که سه بار در حدیث ثقلین فرمود :شما را به اهل بیتم سفارش می کنم.  پس یقین بدانید که اگر حتى در یکصد آیه به صراحت نام حضرت على(ع) مى آمد ، این عدّه آن آیات را از قرآن حذف کرده ، مى گفتند : بقیه قرآن ما را کافى است و مردم نادان هم دم برنمى آوردند ; چنان که حضرت على و حضرت زهرا(علیهما السلام)را آن همه آزار دادند و مردم چیزى نگفتند

۲-      اگر نام حضرت على(ع) به صراحت در قرآن مى آمد ، به علت دشمنى با آن حضرت و محو و حذف نام ایشان از قرآن ، در قرآن دست مى بردند ،چنان که تا مدتى تدوین احادیث پیامبراکرم(ص) را به همین منظور ممنوع کردند و بعد خلیفه اوّل و دوم که صدها روایت از پیامبر(ص) را جمع آورى کرده و همه را سوزاندند ، بعید نبود که جهت مطامع دنیایى خود ، بسیارى از آیات قرآن را نیز بسوزانند ; افزون بر آنچه گذشت. ولى در صورتى که با ذکر اوصاف گفته شود جانشین پیامبر کیست ، دیگر افراد نااهل دست به تحریف آیات قرآن نزده ، ولایت امیرمؤمنان على(علیه السلام)نیز براى حقیقت جویان روشن مى شود .

۳-      مهمترین دلیل اینکه نام اهل بیت در قرآن می آمد مورد تحریف قرار می گرفت ، نیامدن نام حضرت زهرا(س) می باشد چرا که خود اهل سنت هم معتقدند که همانطور که در صحیح بخاری و مسلم به کرات دیده می شود که حضرت فاطمه سرور زنان اهل بهشت است. (صحیح بخاری ج ۴ ص ۲۰۹ کتاب بدئ الخلق) در حالی که در قرآن نامهای حضرت آسیه و مریم آمده است و حتی سوره ای به نام حضرت مریم در قرآن نام گرفته است در حالی که حضرت زهرا که مقامی بالاتر از آنها دارد از نظر هیچکس ایرادی ندارد که نام این بانو در کتاب خدا مستقیم بیاید اما با این حال وقتی سوره کوثر در شان ایشان نازل می شود نامی از این بانوی عالمین آورده نمی شود چرا که آنهایی که نه تنها دوستی با اهل بیت نداشتند و در دل به فکر نابودی مقام اهل بیت بودند و همواره در طول تاریخ از مصیبت آتش زدن درخانه دختر پیامبر شروع شد تا به بنی امیه که سب علی را واجب و بعد بنی امیه که جان و مال و ناموس کسانی که دوستی آنها با خاندان پیامبر برایشان ثابت می شد را حلال می دانستند به جرم رافضی بودن  و ادامه دهنده راه انها در امروز اشخاصی که شیعیان را می کشند و حرم ائمه معصومین را منفجر می کنند که به بهشت بروند .نمی گذاشتند قرآن خدا در بین آنها باشد و فضائلی از آنها را با نام بیان کند .

در پایان یادآور می‌شوم همان‌طوری که گفته شد، قرآن بسان قانون اساسی می‌باشد و انتظار اینکه همه چیز در آن آورده شود، کاملاً بی‌مورد است. نماز و روزه و زکات نیز که از عالی‌ترین فرائض اسلام است به طور کلی در قرآن وارد شده و تمام جزئیات آنها از سنّت پیامبر(ص) گرفته شده است و آنهایی که اهل حق هستند و می خواهند حق را بشناسند خداوند چراغهای هدایتی و نشانهایی بر جای گذاشته است که جویندگان حق و پیروان فرقه ناجیه می توانند بدان دست یابند و الحمدالله این نور خدا هر روز در حال پرتو افشانی و قوی تر شدن است .

یُرِیدُونَ أَن یُطْفِؤُواْ نُورَ اللّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَیَأْبَى اللّهُ إِلاَّ أَن یُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ

آنها مى‏خواهند نور خدا را با دهان خود خاموش کنند، ولى خداجز این نمى‏خواهد که نور خود را کامل کند هر چند کافران کراهت داشته باشند. (توبه/۳۲)

درباره‌ دکتر فرزانه

دکترای زیست شناسی

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*